İsrail’de dört yıl aradan sonra yapılan genel seçimlerde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplam 18 milletvekiline ulaşması ve 11 milletvekilinin Ortak Arap Listesi’nden meclise katılması bekleniyor.
Resmi sonuçların yapılacak incelemeler ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.
NETANYAHU: SİYONİST ÇOĞUNLUK BİRLEŞMELİ
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Batı Kudüs’teki Likud partisinin seçim merkezinde destekçilerine hitap etti.
Resmi sonuçları beklediklerini belirten Netanyahu, partisinin sandıktan birinci çıktığını savundu.
Netanyahu, “Likud, İsrail’in en büyük partisidir.” değerlendirmesinde bulundu.
Seçim anketleri ve sonuçlarına ilişkin Likud’un başarısız olmadığını belirten Netanyahu, “sağ bloğun açık ve kesin bir çoğunluğu var” iddiasında bulundu.
Arap partilerinin yer alacağı muhtemel bir hükümet seçeneğini reddeden Netanyahu, “İsrail’i tehlikeye atıp Siyonizm karşıtı Arap partilerine, yani varlığımıza karşı çıkan, Hamas’ı bir hayır kurumu olarak gören ve askerlerimize savaş suçlusu diyen partilere dayanan bir hükümet kurmak düşünülemez.” ifadelerini kullandı.
Netanyahu, Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin İsrail’i “tehlikeye atacağını” savunarak, “Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı ve birleşmeli.” ifadeleriyle Filistinli Arap siyasetçilere karşı birleşme çağrısı yaptı.
“İSRAİL HALKI DEĞİŞİME OY VERDİ”
Eisenkot da açıklamasında “hükümeti kuracağız” dedi. Netanyahu’nun “siyasi kariyeri artık bitti” ifadelerini kullanan Eisenkot, “İsrail halkı değişime oy verdi, Netanyahu’ya karşı.” dedi.
ARAP PARTİLERİNDEN ÖNEMLİ KAZANIM
Seçimlerin dikkat çeken sonuçlarından biri de İsrail’deki Filistinli seçmenlerin yüksek katılımı oldu.
Anketlere göre İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun katılım gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi de rekor kırdı. Knesset’e toplam 18 milletvekili gönderiyor.
Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste’nin seçim merkezinde, sandık çıkış anketlerinin açıklanmasının ardından sonuçlar alkışlarla karşılandı.
Ancak Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet ittifakındaki bazı partilerin Arap partileriyle koalisyon kurmaya karşı çıkması, hükümet oluşturma sürecindeki temel engeller arasında gösteriliyor.
Kesin seçim sonuçlarının açıklanmasının birkaç gün sürebileceği belirtilirken, parlamentoya girmeyi başaran küçük partilerin yeni hükümetin oluşumunda belirleyici rol oynaması bekleniyor.
İsrail’de bugüne kadar hiçbir siyasi parti 120 sandalyeli parlamentoda tek başına 61 milletvekilliğine ulaşamadı. Bu nedenle ülkede hükümetler genellikle birden fazla partinin oluşturduğu koalisyonlarla kuruluyor.
Netanyahu veya Eisenkot’un parlamentoda çoğunluğu sağlayacak bir ittifak oluşturamaması halinde koalisyon görüşmelerinin uzaması, hatta ülkenin yeniden seçime gitmesi gündeme gelebilir.
7 EKİM’DEN SONRA İLK SEÇİM
Seçimler, Hamas öncülüğünde 7 Ekim 2023’te düzenlenen saldırıların ve ardından Gazze, Lübnan ve İran’da yaşanan savaşların ardından yapılan ilk genel seçim olma özelliğini taşıyor.
Seçmenlerin yoğun ilgi gösterdiği oylamada katılım rekor düzeye ulaştı.
Netanyahu’nun sağcı koalisyonunun politikaları ülkede derin görüş ayrılıklarına yol açarken, İsrail’in uluslararası alanda giderek yalnızlaşmasına da neden oldu.
Buna karşılık Netanyahu, seçim kampanyasında kendisini İsrail’in güvenlik tehditleriyle mücadele edebilecek en güçlü lider olarak sundu.
Son 30 yılın yaklaşık 19 yılında başbakanlık yapan 77 yaşındaki Netanyahu, siyasi kariyeri boyunca çok sayıda krizden iktidarını koruyarak çıkmayı başardı.
Ancak Netanyahu, bu seçime uzun süredir devam eden yolsuzluk suçlamalarının ve 7 Ekim saldırılarına ilişkin güvenlik zafiyeti eleştirilerinin gölgesinde girdi.
Hamas öncülüğündeki saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınmıştı. İsrail’in saldırılarında ise 74 bini aşkın Filistinli hayatını kaybetti.
Hakkındaki yolsuzluk suçlamalarını reddeden Netanyahu, saldırıların önlenememesindeki sorumluluğu nedeniyle de eleştiriliyor.
Netanyahu’nun karşısındaki en güçlü aday olarak öne çıkan 66 yaşındaki Gadi Eisenkot ise İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı.
Gazze’deki savaşta bir oğlunu ve iki yeğenini kaybeden Eisenkot, seçim kampanyasını büyük ölçüde güvenlik politikaları üzerine kurarken, iç siyasette kendisini merkezde konumlandırdı.
Siyasete dört yıl önce giren Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının ardından Netanyahu’nun oluşturduğu savaş kabinesine katılmıştı.
Ancak sekiz ay sonra Netanyahu’nun liderliğini eleştirerek kabineden ayrılmıştı.
Sandık çıkış anketlerinin işaret ettiği siyasi çıkmazın devam etmesi halinde İsrail’i uzun koalisyon pazarlıkları veya yeni bir erken seçim süreci bekleyebilir.
