Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD ile yürütülen ticaret müzakerelerinin Kuzey Amerika otomotiv sektörünün bütünleşik yapısını koruyamaması halinde Çinli otomobil üreticilerine yöneleceklerini söyledi.
Kamboçya’da düzenlenen Frankofoni Zirvesi’nde basın mensuplarına konuşan Carney, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin gümrük vergilerinin Kuzey Amerika otomotiv pazarındaki bütünleşmeyi zayıflattığını vurguladı.
Carney, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin’in Şıncın kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi’nde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelecek.
Başbakan, Şi ile yapacağı görüşmede otomotiv üretiminin yanı sıra Çin’in Kanada’nın içişlerine müdahale etmemesi gerektiği mesajını da doğrudan ileteceğini açıkladı.
KANADA OTOMOTİVDE DÜMENİ ÇİN’E KIRACAK
Carney, dünyanın en iyi otomotiv işçilerine sahip olduklarını belirterek “Bütünleşik bir Kuzey Amerika pazarında tam kapasiteyle çalışmalarını istiyoruz” dedi.
Mevcut sistemin Kanadalı işçiler, Kanadalı şirketler ve ABD’li tüketiciler için en iyi sonuç olduğunu savunan Carney, müzakerelerin sonucuna göre Avrupa, Çin ve Japonya ile alternatif işbirliklerinin gündeme gelmesinin mümkün olduğunu ifade etti.
Çin yatırımlarının ABD ile müzakerelerde bir pazarlık unsuru olup olmayacağı sorusuna Carney, “Bu bir koz değil, eyleme karşılık tepki” yanıtını verdi.
Kuzey Amerika pazarında yeterince değerlendirilemeyen iş gücü ve üretim kapasitesinin başka fırsatlara yönlendirmesinin söz konusu olduğunu söyleyen Carney, Çinli şirketlerin Kanada’da yalnızca ithal parçaları birleştirmekle yetinmemesi gerektiğini vurguladı.
Başbakan, Çin’e yapılacak olası yatırımların kapsamlı üretim tesisleri kurmayı, çalışma standartlarına uymayı ve zaman içinde yerel tedarik zincirleri geliştirmeyi kapsamasını talep etti.
TRUMP’IN GÜMRÜK VERGİLERİ OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜ SARSTI
ABD Başkanı Trump, geçen yıl Kanada’nın otomotiv sektörüne ağır gümrük vergileri getirmiş ve ABD’de satılan araçların yalnızca Amerikalı işçiler tarafından üretilmesini istediğini defalarca dile getirmişti.
Carney Ağustos ayında Trump ile ticaret görüşmelerinden çekilse de Ottawa ve Washington son haftalarda anlaşma ihtimali konusunda iyimser mesajlar verdi.
Kanada, Ocak ayında Çin ile vardığı gümrük anlaşması doğrultusunda Çin’den ithal elektrikli araçlara 2024 yılında getirdiği yüzde 100 ek gümrük vergisini kaldırma kararı almıştı.
“İÇİŞLERİMİZE MÜDAHALE EDİLMEMESİNİ İSTEYECEĞİM”
APEC Zirvesi marjında Şi Cinping ile görüşecek olan Carney, bu tür yüz yüze temaslarda konuları doğrudan ve açıkça gündeme getirebildiklerini söyledi.
Carney, “Çin’in ve diğer ülkelerin içişlerimize müdahale etmemesine verdiğimiz önemi dile getireceğim” diye konuştu.
Carney, geçtiğimiz yılın nisan ayında Çin’i dış müdahale açısından en büyük tehditlerden biri olarak nitelendirmişti.
2024 yılında yürütülen bir soruşturmada da Kanada istihbarat teşkilatı, Çin’in 2019 ve 2021 seçimlerine müdahale ettiği sonucuna varmıştı.
ÇİN’E İHRACAT DOKUZ AYDA YÜZDE 40 ARTTI
ABD’ye ekonomik bağımlılığı azaltmaya çalışan Kanada’nın Çin’e ihracatı, yılın ilk dokuz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 40 yükseldi.
Kanada İstatistik Kurumu verilerine göre, ilk üç çeyrekte Çin’e yapılan ihracat 9,5 milyar dolar artarak 33,5 milyar dolara ulaştı.
Çin’in Kanada’ya ihracatı ise aynı dönemde 68,1 milyar dolardan 68,8 milyar dolara çıkarak görece yatay seyretti.
2025 yılının tamamında Kanada’nın Çin’e ihracatı 35 milyar dolar, ithalatı ise yaklaşık 90 milyar dolar düzeyindeydi.
Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu’nun sözcüsü Mujtaba Hussain, bu artış hızının diğer tüm ülkelere yapılan ihracat büyümesinin yaklaşık dört katı olduğunu söyledi.
Hussain, “Bu büyüme, Bakan Sidhu’nun ve hükümetimizin Çin ile istikrarlı ve öngörülebilir bir ticaret ilişkisi kurmak için yürüttüğü çalışmaları yansıtıyor” dedi.
TARIM VE ENERJİ İHRACATI HIZLA BÜYÜDÜ
Pekin ve Ottawa bu ayın başlarında, Ocak ayında Carney ve Şi tarafından müzakere edilen ticaret anlaşmasını 2028 sonuna kadar iki yıl daha uzattıklarını duyurdu.
Anlaşma kapsamında Çin Mart ayında Kanada kanola küspesi, bezelye, ıstakoz ve yengecine uyguladığı gümrük vergilerini kaldırmış, Kanada da belirli Çin çelik ve alüminyum ürünlerine pazarını açmayı kabul etmişti.
Hussain’in verdiği bilgilere göre kanola tohumu ve küspesi, sığır eti ve bezelye ihracatı bu yıl yüzde 82 artışla 3,5 milyar dolara yaklaştı.
Kanada’nın Çin’e sığır eti ihracatı 377 milyon dolarla 2021’in tamamındaki rakamın neredeyse iki katına çıkarken, ham petrol ihracatı da iki kattan fazla artarak 9,5 milyar dolara ulaştı.
Maden ve gübre ihracatının da büyümeyi sürdürdüğünü belirten Hussain, Bakan Sidhu’nun 2030 yılına kadar Çin’e ihracatı yüzde 50 artırmaya odaklandığını söyledi.
Hussain, “Daha fazla Kanadalı işletmenin büyüyüp ülke içinde iyi ücretli işler yaratabilmesi için Çin pazarına daha fazla ve daha öngörülebilir erişim sağlamaya çalışmayı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
