Nöbetçi Eczaneler
Singapur merkezli teknoloji şirketi Megaspeed’in eski yöneticisi Alice Huang’ın, Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang ile ilişki yaşarken Çin adına şirket sırlarını topladığının ortaya çıkması, skandala yol açtı.
Güneydoğu Asya’daki veri merkezleri için bilgisayar donanımı satın alma görüntüsü altında hareket eden Megaspeed’in, Nvidia çiplerini Çin’e göndererek Pekin yönetiminin ABD’nin ticaret kısıtlamalarını aşmasına yardımcı olduğu öne sürülüyor.
Singapur polisi, ihracat kontrollerini ihlal ettiği veya deldiği şüphesiyle Megaspeed ve diğer bazı şirketlere yönelik Şubat 2025’te soruşturma başlattı.
Singapur İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre ABD’li müfettişler Haziran 2025’te Megaspeed’e “sevkiyat sonrası doğrulama” denetimi için geldi ve bu denetim sırasında Alice Huang da şirkette hazır yer aldı.
Bakanlık, Washington’un yürüttüğü soruşturmadan ilk kez o gün haberdar olduklarını bildirdi.
Aynı gün Singapur polisi tarafından sorgulanan Alice Huang’ın pasaportuna el konuldu.
Hakkında resmi suçlama yöneltilmeyen Huang, Singapur İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre “Megaspeed’deki rolünü küçültmek” amacıyla yanlış bilgi verdiği gerekçesiyle Şubat 2026’da şehir devletinden menedildi.
Malezya hükümeti ise bugün yaptığı açıklamada, ülkeye ithal edilen çiplerin başka yargı bölgelerine ihraç edilip edilmediğini belirlemek için Megaspeed’in yan kuruluşu Speedmatrix’i soruşturduğunu duyurdu.
Pekin yönetimi casusluk iddialarını reddederken, Megaspeed hassas çiplere yönelik ihracat kontrollerine uyup uymadığını incelemek üzere ABD’li bir hukuk firmasıyla anlaştığını açıkladı.
Şirketten yapılan açıklamada, “Megaspeed, ABD ihracat kontrol yasaları kapsamındaki uyum yükümlülüklerini son derece ciddiye alıyor” ifadesine yer verildi.
Kendisini yapay zeka devriminin merkezinde konumlandıran ve dev veri merkezlerinde yüksek performanslı hesaplama gücü sağlamak için Nvidia’nın gelişmiş silikon çiplerini kullandığını belirten Megaspeed’in Singapur iş merkezindeki ofisini AFP muhabirleri ziyaret etti, ancak boş bir ofisle karşılaştılar.
Kilitli cam kapıların ardında hiçbir çalışanın görülmediği ofisin komşuları, AFP’ye son birkaç aydır içeri girip çıkan kimseyi görmediklerini anlattı.
Singapur’a bir köprüyle bağlanan Malezya’nın Johor bölgesinde yeni gelişen bir mahalledeki alışveriş merkezinde yer alan yan kuruluş Speedmatrix’in ofisinde de hiçbir çalışan yoktu.
Şirket kayıtları, Alice Huang’ın Megaspeed’in kuruluşunda doğrudan yer aldığını gösteriyor.
Kayıtlara göre Huang ile bağlantılı bir şirket, 2023 yılının başlarında Çinli video oyunu geliştiricisi 7Road International’ın Singapur kolunu satın aldı ve şirketin adı neredeyse hemen Megaspeed International olarak değiştirildi.
Mart ile Kasım 2023 arasında bir yıldan kısa süreyle Megaspeed yöneticisi olarak görünen Huang’ın gelişiyle şirket, az bilinen bir video oyunu yapımcısından Asya’nın en büyük Nvidia çipi alıcılarından birine dönüştü.
Kendisini “bulut barındırma hizmetleri sağlayıcısı” olarak tanımlayan Megaspeed’in 2024 yılında sunduğu hesaplara göre şirketin geliri 12 ay içinde sıfırdan neredeyse 300 milyon dolara sıçradı.
Aynı dönemde şirketin varlıklarının değeri de 32 milyon dolardan yaklaşık 3 milyar dolara yükseldi.
Nvidia’nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin yalnızca bir tanesinin on binlerce dolara mal olabildiği belirtilirken, Megaspeed’in iki yıl içinde 4 milyar doların üzerinde Nvidia çipi ticareti yaptığı bildiriliyor.
Singapur, Malezya ve Cayman Adaları üzerinden uzanan ayak izleri, Megaspeed’in iş hacminin Çinli teknoloji devi Alibaba ile kurulan bağlantıyla desteklenmiş olabileceğine işaret ediyor.
Singapur hükümetinin verilerine göre Megaspeed’in Malezya’daki yan kuruluşu, 2024 yılında sözleşme ihlallerine karşı teminat olarak Singapur’daki Apex Enterprise Solutions şirketine varlıklarını rehin veren bir anlaşma yaptı.
Veriler, Apex’in bir ana şirket aracılığıyla Cayman Adaları’nda kayıtlı Alibaba Group Holding Ltd ile bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Bu anlaşma yapıldığı sırada Huang artık Megaspeed’de resmi yönetici olarak kayıtlı değildi ancak Singapur makamları onun şirketin “ana kontrolörlerinden biri” olmayı sürdürdüğünü belirtti.
Megaspeed’in nihai holding şirketi olan Singapur merkezli Swiftdata’nın ve Megaspeed’in yöneticiliğini ise daha önce matbaa ve grafik tasarım şirketleri işleten Singapurlu iş insanı Tan Yong Pong yürütüyor.
AFP muhabirlerinin Tan’ın Singapur’un doğusundaki kayıtlı adresine yaptığı ziyarette kapıyı açan olmadı ancak kapının arkasından köpek havlamaları duyuldu.
Yaşlı bir komşu AFP’ye, “Sıcakkanlı insanlar. Asansör sahanlığında köpeğini gezdirirken hanımefendiye ara sıra rastlıyorum” dedikten sonra ekledi: “Ama aylardır onları görmedik.”
Nerede yaşadığı, nerede çalıştığı ve ne zaman doğduğu kesin olarak saptanamayan Alice Huang’ın etkisi, Singapur’daki sade ofisten Güneydoğu Asya’daki dev veri merkezlerine ve Silikon Vadisi’nin yönetim kurulu odalarına kadar uzanıyor.
Singapur ticari kayıtlarında Hong Kong pasaportuna sahip Çin vatandaşı olarak tanımlanan Huang’ın, HK01 medya kuruluşunun haberine göre Çin’in denize kıyısı olmayan Hunan eyaletinde doğduğu ve medya eğitimi almak için Hong Kong’a gittiği belirtiliyor.
Çin devlet televizyonu CCTV’nin muhabirlerinden, sosyal medya platformu Weibo’da Huang ile birlikte çalıştığını yazdı ancak paylaşımını daha sonra sildi.
Çinli bir yatırım şirketi tarafından yayımlanan kurumsal özgeçmiş ise Huang’ın Asya yatırım bankacılığındaki hızlı yükselişini gözler önüne seriyor.
Özgeçmişteki bilgilere göre Huang, 2012 yılı civarında HSBC’de üst düzey bir görev üstlendikten sonra CITIC Securities ve Shanghai Hexi Investment bünyesinde çalıştı.
Hong Kong’da dosyalanan şirket kayıtlarında ise Huang, Çin’in popüler araç çağırma platformu T3’ü işleten Nanjing Lingxing Technology şirketinin yöneticisi olarak yer alıyor.
Nanjing Lingxing Technology’nin diğer önemli yatırımcıları arasında Alibaba ve Tencent’in yanı sıra devlet destekli otomobil üreticileri China FAW ve Dongfeng Motor Group da sayılıyor.
Pasaportuna el konulmasından önce Alice Huang ile Nvidia yöneticisi Jensen Huang kamuoyu önünde birlikte görülmüştü.
İkili, 2024 yılının başlarında Tayvan’da düzenlenen Computex ticaret fuarının ardından yapılan bir parti etkinliğinde sohbet ederken görüntülenmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, ikili arasındaki ilişkiye dair istihbarat bulguları hakkında olay kamuoyuna yansımadan çok önce bilgilendirildiğini ancak bu konuda harekete geçmediği için pişmanlık duymadığını pazar günü açıkladı.
Trump, “Hayır, öyle düşünmüyorum. Bence o onurlu bir adam” dedi.
Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan çip pazarının tahminen yüzde 90’ını kontrol eden Nvidia’nın Çin’e satışlarını kısıtlamak amacıyla ABD yönetimi 2022 yılında yeni kurallar getirmişti.
Jensen Huang, son yıllarda Trump’a bu ihracat kısıtlamalarını kaldırması yönünde çağrı yapan başlıca teknoloji yöneticisi olarak öne çıktı.
Buna rağmen Eylül ve Ekim aylarına ait tedarik bildirimleri, Çin’in savunma sanayisiyle bağlantılı bir Çin üniversitesinin gelişmiş Nvidia çipleri satın alabildiğini ve kısıtlamaların yaygın biçimde aşıldığını ortaya koydu.