Nöbetçi Eczaneler
NASA ve SpaceX, 2028’de yarım yüzyıl aradan sonra insanları Ay’a indirmesini planladığı Starship’in 15’inci ve en kritik test uçuşunda eksik de olsa mutlu sona ulaştı.
SpaceX’in Starship uzay aracı, yörüngedeki 22 saatlik yolculuğunun ardından cumartesi günü Dünya’ya döndü.
Uzay aracı, dün fırlatıldığı Teksas’taki kulede bulunan dev mekanik kollar tarafından ilk kez yakalandı. Bu başarı, şirketin tamamen yeniden kullanılabilir bir roket geliştirmek için yaklaşık 10 yıldır sürdürdüğü çalışmalar açısından büyük önem taşıyor.
52 metre uzunluğundaki Starship roketi, SpaceX’in Starbase fırlatma sahasının üzerindeki yoğun bulutların arasından çıkarak alçalmaya başladı. Motorlarını yeniden ateşleyen araç, dikey konuma geçerek yavaşça kulenin “Mechazilla” adı verilen mekanik kollarına indi. Bu sırada motorları çalışmaya devam ediyordu. Uzaydan dönüş sırasında oluşan aşırı sıcaklık nedeniyle dış yüzeyi kararan araç, roket sisteminin bugüne kadarki en uzun görevinin ardından kulede asılı halde kaldı.
Starship’in yörünge hızı saatte yaklaşık 27 bin kilometreye ulaşırken, atmosfere girmesiyle birlikte bu hız ses hızının üzerindeki bir serbest düşüşe dönüştü. Starship, Güney Teksas’ın Meksika Körfezi kıyısındaki SpaceX tesislerinin üzerinde alçalırken son derece yüksek sıcaklıklara maruz kaldı.
İki aşamalı dev roketin alt bölümünü oluşturan ve Starship’i uzaya taşıyan Super Heavy güçlendiricisi, fırlatma kulesine geri dönmeyi başaramadı. Uzay aracının iki bölümü birbirinden ayrıldıktan sonra Super Heavy, henüz açıklanmayan bir nedenle dönüş rotasından çıkarıldı. Meksika Körfezi üzerinde belirlenen bir noktaya yönlendirilen roket, bir süre havada asılı kaldıktan sonra infilak etti.
Böylece SpaceX’in ilk kez roketin her iki bölümünü de kurtarma planı gerçekleşmedi.
Buna karşın Starship’in üst aşamasının, Dünya çevresinde 22 saatten uzun süre boyunca 14 tur attıktan sonra başarıyla geri dönmesi, milyarlarca dolarlık Starship geliştirme programında önemli bir mühendislik başarısı oldu.
SpaceX’in küresel fırlatma sektöründeki hakimiyeti, şirketin bugüne kadar 700’den fazla kez fırlatılan Falcon 9 roketine dayanıyor. 2010 yılından bu yana kullanılan roketin ilk aşaması yeniden kullanılabiliyor. Ancak yükleri yörüngeye taşıyan ikinci aşaması her uçuşun ardından okyanusa bırakılıyor.
Musk, Starship ile uçaklara benzer şekilde uzaya gidip geri dönebilen ve kısa aralıklarla yeniden uçuş gerçekleştirebilen bir roket sistemi geliştirmeyi hedefliyor. 15’inci testin yapıldığı son görevde Starship’in kurtarılması bu hedef açısından önemli bir aşama olsa da SpaceX, henüz tek bir görevde roketin her iki aşamasını da geri kazanmayı başaramadı. Ayrıca uzay aracını atmosfere girişte oluşan aşırı sıcaklıklardan koruyan siyah altıgen karolardan oluşan ısı kalkanı da henüz tamamen yeniden kullanılabilir durumda değil.
SpaceX, her görevden sonra çok az bakım gerektirecek veya hiç yenileme gerektirmeyecek yeni karo tasarımları üzerinde çalışıyor.