İngiltere'de tarihi seçim reformu: Oy kullanma yaşı 16'ya indi - gastetv

İngiltere, seçim yasalarında esaslı değişikliklere gidiyor…..

Demokrasisini modernize etme yolunda birçok uygulamaya giden ülke, artık ise tarihi bir adım atıyor.

Hükümet, bir sonraki genel seçimlerde 16 yaşındakilerin oy kullanabilmesine imkan sağlayacak yeni bir seçim yasası tasarısını duyurdu.

OY KULLANMA YAŞI 16’YA İNDİ

Bu ıslahat, gençlerin sesinin daha fazla duyulmasını sağlamayı ve demokratik iştiraki artırmayı hedefliyor.

Aynı vakitte, seçmen kimlik kurallarında esneklik, otomatik seçmen kaydı ve siyasi bağışlara yönelik sıkı düzenlemeler üzere yenilikler de planlanıyor.

“ÇALIŞIYOR, VERGİ ÖDÜYOR, ORDUYA GİRİYORLAR, OY DA KULLANABİLİRLER”

Demokrasi Bakanı Rushanara Ali, bu değişikliği “sismik bir reform” olarak nitelendirerek, gençlerin toplumda oynadıkları faal rollere vurgu yaptı.

16 yaşında bir gencin çalışabildiğini, vergi ödediğini ve hatta orduya katılabildiğini belirten Ali, bu yaş kümesinin ülkenin idaresinde kelam sahibi olmasının doğal bir hak olduğunu söz etti.

ÜLKE TARİHİNİN EN BÜYÜK SEÇMEN REFORMU

Bu düzenleme, 1969 yılında oy kullanma yaşının 21’den 18’e düşürülmesinden bu yana İngiltere’deki en büyük seçmen ıslahatı olarak bedellendiriliyor.

Halihazırda İskoçya ve Galler’de lokal seçimler ile İskoç Parlamentosu ve Galler Senedd seçimlerinde 16 yaşındakiler oy kullanabiliyor. Yeni yasa ile bu uygulama, İngiltere’deki lokal seçimler ve Birleşik Krallık genel seçimleri dahil tüm seçimlere yaygınlaştırılacak.

Böylece, 2029’da yapılması planlanan bir sonraki genel seçimlerde yaklaşık 1,5 milyon genç seçmenin oy kullanma hakkı olacağı öngörülüyor.

BANKA KARTLARI KİMLİK EVRAKI SAYILACAK

Hükümet, seçmen iştirakini artırmak için bir dizi ek ıslahatı da hayata geçirmeyi planlıyor. Seçmen kimlik kurallarında yapılan değişiklikle, Birleşik Krallık’ta verilen banka kartları geçerli bir kimlik evrakı olarak kabul edilecek.

Bu adım, bilhassa gençler ve özel kesimde kiralık konutta yaşayanlar üzere kimlik dokümanı eksikliği nedeniyle oy kullanamayan kümelerin sandığa erişimini kolaylaştırmayı amaçlıyor. Elektoral Komisyon’un bilgilerine göre, 2024 genel seçimlerinde seçmenlerin yüzde 4’ü, yani yaklaşık 750 bin kişi, kimlik dokümanı eksikliği nedeniyle oy kullanamamıştı.

8 MİLYON KİŞİ SEÇMEN KÜTÜĞÜNDE YANLIŞ KAYITLI

Ayrıca, otomatik seçmen kayıt sistemi üzerinde çalışmalar sürüyor.

Bu sistem, devlet kurumları ortasındaki data paylaşımıyla seçmenlerin otomatik olarak kayıt altına alınmasını sağlayacak. Elektoral Kurul, şu anda yaklaşık 8 milyon kişinin seçmen kütüğünde yanlış kayıtlı yahut büsbütün kayıtsız olduğunu belirtiyor.

Yeni sistem, bilhassa gençler ve sık adres değiştiren kiracılar üzere dezavantajlı kümelerin iştirakini artırmayı hedefliyor. Hükümet, Avustralya ve Kanada üzere otomatik kayıt sistemlerinde yüksek muvaffakiyet oranına sahip ülkelerden ilham alıyor.

ŞİRKETLERİN SİYASİ BAĞIŞ YAPMASI ENGELLENECEK

Reform paketinin bir başka değerli ayağı, siyasi bağışlara yönelik düzenlemeler.

Hükümet, yabancı kaynaklı fonların Birleşik Krallık siyasetine tesirini önlemek için “Bağışçını Tanı” (Know Your Donor) siyaseti ile bağış süreçlerini daha şeffaf hale getirecek. Yeni kurallar, Birleşik Krallık yahut İrlanda’da kâfi geliri olmayan şirketlerin siyasi bağış yapmasını engelleyecek. Bu, bilhassa yabancı sermayeli “paravan şirketler” aracılığıyla yapılan bağışların önüne geçmeyi amaçlıyor.

ELON MUSK ETKENİ

Geçtiğimiz yıl, ABD’li iş insanı Elon Musk’ın toplumsal medya platformu X’in İngiltere kolu üzerinden Islahat UK partisine bağış yapabileceği istikametindeki haberler, bu mevzuda ıslahat gereksinimini gündeme getirmişti.

Yeni düzenlemeler, bu cins boşlukları kapatmayı ve Birleşik Krallık demokrasisini dış müdahalelere karşı muhafazayı hedefliyor.

Elektoral Komisyon’un cezai yaptırımları da güçlendirilerek, kuralları ihlal edenlere 500 bin sterline kadar para cezası uygulanabilecek.

“GENÇLER İÇİN BÜYÜK BİR ZAFER”

Ulusal Öğrenci Birliği, oy kullanma yaşının 16’ya düşürülmesini “gençler için büyük bir zafer” olarak nitelendirdi.

Birlik, hükümetten seçmen kimlik maddelerini büsbütün kaldırmasını, otomatik kayıt sistemini süratle hayata geçirmesini ve okullarda siyasi okuryazarlık eğitimini güçlendirmesini talep etti. Liberal Demokratlar ise ıslahatı “akılcı bir adım” olarak değerlendirirken, yabancı oligarkların siyasi sürece müdahalesini önlemek için daha kapsamlı tedbirler alınması gerektiğini vurguladı.

“DEMOKRASİMİZİ HAFİFE ALAMAYIZ”

Başbakan Yardımcısı Angela Rayner, bu ıslahatların demokrasiye olan inancı yine inşa etmeyi amaçladığını belirtti. Rayner, “Demokrasimizi hafife alamayız. İştiraki artırarak ve seçimlerimizi berbat niyetli müdahalelerden koruyarak toplumumuzun temellerini güçlendireceğiz,” dedi. Bakan Ali ise reformların 21. yüzyıla uygun bir demokrasi inşa etme yolunda değerli bir adım olduğunu söz etti.